#ที่ปรึกษาทางการแพทย์ #สุขภาพดี #การให้บริการด้านสุขภาพ
เรียบเรียงโดย อนุชิต เทพสี บ.จิว เวลเนสส จก.
Credit Picture: Designed by Freepik
ประเทศไทยเข้าสู่ช่วงอากาศร้อนจัดเกือบตลอดปี โดยเฉพาะในเมืองใหญ่อย่างกรุงเทพฯ ที่อุณหภูมิสูงและความชื้นมาก ทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำและเกลือแร่ได้ง่าย หนึ่งในภาวะที่พบบ่อยคือ “เพลียแดด” หรือ Heat Exhaustion ซึ่งแม้จะดูไม่รุนแรงในช่วงแรก แต่หากละเลย อาจพัฒนาไปสู่ “ฮีทสโตรก (Heat Stroke)” ที่เป็นอันตรายถึงชีวิตได้
เพลียแดด (Heat Exhaustion) คืออะไร?
เพลียแดด คือ ภาวะที่ร่างกายสูญเสียน้ำและเกลือแร่ (Electrolytes) มากเกินไป จากการอยู่ในสภาพอากาศร้อน หรือทำกิจกรรมกลางแจ้งเป็นเวลานาน ส่งผลให้ระบบควบคุมอุณหภูมิของร่างกายเริ่มทำงานผิดปกติ
อาการของภาวะเพลียแดด
สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม ได้แก่
- 💦 เหงื่อออกมากผิดปกติ: ผิวหนังชื้นแฉะตลอดเวลา
- 😵💫 อ่อนเพลีย ไม่มีแรง: รู้สึกเหนื่อยล้าอย่างมาก
- 🤕 ปวดหัว เวียนศีรษะ มึนงง: อาจมีอาการหน้ามืดหรือเป็นลม
- 🤢 คลื่นไส้ อาเจียน: เบื่ออาหาร
- 🌡️ ตัวเย็นหรือมีไข้ต่ำ: อุณหภูมิร่างกายมักไม่เกิน 40°C
- 💢 ตะคริว: กล้ามเนื้อเกร็งจากการเสียเกลือแร่
- ❤️🔥 หัวใจเต้นเร็ว / หายใจเร็ว: ร่างกายพยายามระบายความร้อน
🚑 วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้น
หากพบผู้มีอาการเพลียแดด ควรช่วยเหลือทันทีดังนี้
- 🌳 ย้ายเข้าที่ร่ม
พาผู้ป่วยไปยังที่ร่ม อากาศถ่ายเท หรือห้องที่มีเครื่องปรับอากาศ - 👕 คลายเสื้อผ้า
ถอดหรือคลายเสื้อผ้าที่รัดแน่น เพื่อลดการสะสมความร้อน - 💧 ดื่มน้ำหรือเกลือแร่
ให้จิบน้ำสะอาด หรือน้ำเกลือแร่ (ORS) เพื่อชดเชยการสูญเสีย - 🧊 เช็ดตัวลดอุณหภูมิ
ใช้ผ้าชุบน้ำเย็นเช็ดตามตัว โดยเฉพาะบริเวณคอ รักแร้ ขาหนีบ
| ลักษณะ | เพลียแดด (Heat Exhaustion) | ฮีทสโตรก (Heat Stroke) ⚠️ |
|---|---|---|
| เหงื่อ | ออกมาก ผิวชื้น | เหงื่อไม่ออก ผิวแห้ง |
| ผิวหนัง | ซีด เย็น | แดง ร้อนจัด |
| อุณหภูมิ | < 40°C | > 40°C |
| อาการทางสมอง | เวียนหัว อ่อนเพลีย | สับสน หมดสติ |
| ความรุนแรง | ปานกลาง | อันตรายถึงชีวิต |
ข้อสำคัญ: ฮีทสโตรกเป็นภาวะฉุกเฉิน ต้องรีบนำส่งโรงพยาบาลทันที
เมื่อไหร่ควรไปโรงพยาบาล?
- อาการไม่ดีขึ้นภายใน 30 นาที หลังการปฐมพยาบาล
- มีอาการสับสน พูดไม่รู้เรื่อง
- หมดสติ หรือชัก
- ตัวร้อนจัด เหงื่อไม่ออก
เพลียแดดเป็นสัญญาณเตือนว่าร่างกายกำลัง “รับมือกับความร้อนไม่ไหว” หากได้รับการดูแลอย่างถูกต้องจะสามารถฟื้นตัวได้ แต่หากละเลย อาจลุกลามเป็นฮีทสโตรก ซึ่งมีอัตราการเสียชีวิตสูง
👉 การป้องกันที่ดีที่สุดคือ ดื่มน้ำให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงแดดจัด และพักผ่อนให้เหมาะสม
เพลียแดด #ฮีทสโตรก #หน้าร้อน #ดูแลสุขภาพ #ขาดน้ำ #อากาศร้อน #ปฐมพยาบาล #HeatExhaustion #HeatStroke #jiuwellness #จิวเวลเนสส